Alzheimer- 2. Bölüm

Ecz. Şeyma Şahin yazdı...

Son güncelleme: 16-07-2018

Ecz. Şeyma ŞAHİN

 

LETHE NEHRİ: ALZHEİMER

2.Bölüm

 

 

VİTAMİN VE MİNERALLER

 

·       Meta analiz çalışmalarında Alzheimer gelişen kişilerin kan ve serebrospinal sıvılarında kolin, vitamin B12, folik asit, vitamin C, and vitamin E oranları düşük bulunmuştur.

·       Kolin (B vitamin grubuna benzer özellik gösterdiği için bu grupta olduğu düşünülür) ve folik asit gibi vitaminler fosfolipid sentezi için gereklidir.

·       B vitaminleri hem nörotransmitter sentezinde hem enerji üretim mekanizmalarında rol oynar. Sinir sistemi güçlendirici olarak ilk akla gelen vitamin grubudur.

·       D vitamininin nörodejeneratif hastalıklardan koruyucu etkisi; santral sinir sistemindeki hipokampüs, hipotalamus, korteks ve subkortekste bulunan D vitamini reseptörlerine bağlanarak dejenerasyona karşı koruyucu mekanizmaları aktive etmesi sayesindedir

·       Düşük selenyum seviyeleri Alzheimer hastalığına yol açabilir. Seleno protein P heparine bağlı glikoprotein tarafından (selenyum taşınmasını sağlar) salgılanır. Bu protein redoks regülasyonu sağlar. Bakır, demir ve civa gibi redoks aktif metaller ile etkileşime girer amiloid beta ve fosforilize tau proteinlerin yanlış katlanmasını engeller.

·       Selenoprotein P insan vücudundaki 25 selenyum proteinlerden bir tanesidir. Plasma/serum SELENO P konsantrasyonu bio işaretyicilerden birtanesidir.  Selenoproteinler fosfolipid hidroperoksitleri azaltarak ve düşük dansiteli lipoproteinlerin oksidasyonunu önleyerek antioksidan özellik gösterirler.

·       B vitaminlerince zengin bir multivitamin mineral takviyesi yaşlılıkta uygun olacaktır.

·       Hastada demir eksikliği yok ya da özel bir hastalığı (diyaliz v.b.) yok ise 50 yaş üzerinden demir içermeyen multivitamin- mineral kombinasyonlarının kullanımı daha doğru olacaktır. (Demir ilerleyen yaşlarda homosistein seviyelerini yükseltir, dolayısı ile kalp öyküsü ya da aileden gelen kalp hastalığı riski olan kişilerde kullanılmaması daha doğrudur. Ayrıca Alzheimer hastalarında homosistein seviyeleri yüksek bulunmuştur. )

·       70-79 yaş arası bireyler üzerinde yapılan bir çalışmada 10 yıldan daha fazla süredir C ve E vitamini desteği alan bireylerin daha iyi bilişsel fonksiyona sahip oldukları ve bilişsel açıdan 1,5 yaş daha genç oldukları saptanmıştır.

·       Düşük plazma α-tokoferol seviyesi sonucunda beyinde apolipoprotein E4 (APOE4) taşınımı artar ve bu durum orta derecede bilişsel hasara sebep olur.

·       AH bulunan farelerde yapılan diğer bir çalışmada ise siklo-inositol desteğinin miyo-inositol desteğine göre daha etkili bir tedavi olduğu ve hastalığın semptomlarının başlamasını geciktirdiği saptanmıştır.

·       Magnezyum NMDA’ da depolarizasyonu sağlamasından dolayı rol oynar. Bu da hafıza ve konsantrasyon ile ilgilidir.

NMDA: N-metil d-aspartat reseptörleri hafıza ve konsantrasyon ile ilgilidir. Sinaptik elastikiyet rol oynar. Eğer elastikiyette de sorun olur ise magnezyumun içeri girmesi engellenir ve kalsiyum birikime neden olur.

 

 

ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ

 

·       Meta analiz çalışmalarında Alzheimer gelişen kişilerin kan ve serebrospinal sıvılarında DHA oranı düşük bulunmuştur.

·       Yapılan klinik çalışmalarda gerek antioksidanlar ile beraber verilen omega 3 yağ asitlerinin ya da tek başına verilen omega -3 yağ asitlerinin AH da kognitif fonksiyonlara katkı sağladığı görülmüştür.

·       Beyindeki DHA seviyesi arttıkça total fosforile tau protein oranı azalır.

·       6 ay boyunca 1.7 g DHA ve 0.6 g EPA verilen hastalarda kognitif performans artmış, tau protein totalfosforile oranı ve proinflamatvar sitokin salınımı azalmıştır. Amiloid betaya bağlanarak onu inaktif hale getiren transtiretin oranı artmıştır. Transtiretin amiloid taşıyıcı bir proteindir ve amiloidi beyinden kana taşıyarak birikmesini önler. 12 aylık tedaviden sonra da Alzheimer’ da görülen iştahsızlık durumu düzelmiştir.  

·       Buna karşın 12 ay boyunca 675 mg DHA, 975 mg EPA ve 600 mg Alfa lipoik asit verilen hastalarda ya da benzeri dozlarda verilen hastalarda herhangi bir değişiklik görülmediği gibi ürin izoprostan seviyelerinde düşme kaydedilmemiştir. Bu tarz olumlu ya da olumsuz çalışmalar hastalığın şiddetine bağlı olarak değişmektedir.

·       Yapılan bir çalışmada haftada en az bir kez balık tüketenlerde, daha az sıklıkla balık tüketenlere göre AH riskinin %60 daha az olduğu göstermiştir.

·        Japonya’da AH prevelansının daha düşük olması, Japon halkının diyetinde balıklardan alınan omega3 yağ asitlerinin yüksek miktarda olması sayesindedir. Bu durum göz önüne alınarak yapılan bir çalışmada, haftada en az bir defa balık ya da deniz ürünleri tüketen bireylerde demans gelişim riskinin daha düşük olduğu saptanmıştır.

NOT: izoprostanlar serbest radikaller tarafından başlatılan lipit peroksidasyonu ile araşidonik asitten türetilirler. Yapımları için enzimatik mekanizma yoktur. Araşidonik asit, henüz bir fosfolipitin bileşeni halinde iken serbest radikal hasarına uğrar ve sonra fosfolipaz A2, değişmiş eikozanoitleri fosfolipitten koparıp dolaşıma salar. İzoprostanların idrardaki düzeyi bir kişideki oksidatif stresin ölçütü olarak kullanılabilir.

MİKROBİYOTA

Bağırsak ve beyin arasındaki iletişimi yönlendiren 3 temel mekanizma vardır:

 1. Doğrudan nöronal iletişim

             2. Endokrin sinyal iletişim araçları

 3. Bağışıklık sistemi

·       Birçok yeni araştrma, mikrobiyal disbiyozisin; depresyon, anksiyete ve nörodejenerasyon gibi pekçok nörolojik hastalığın patolojisine katkıda bulunduğunu ileri sürmektedir.

·       Bağırsak mikrobiyotası; nörolojik gelişme, enerji homeostazisi, immune regülasyon, vitamin sentezi ve sindirim gibi, konak metabolizmasınıda içeren çeşitli fizyolojik aktivitelerden sorumlu olmakla birlikte, kendi başına bir organ olarak görülebilir.

·       İnsan, %10 insan ve %90 mikrobiyal hücrelerin oluşturduğu bir holobiont (süperorganizma)’tur.

·       LPS (lipopolisakkarit), substantia nigra’da değişikliğe neden olabilen, bağırsak kaynaklı proinflamatuvar bir bakteriyel endotoksindir. Çalışmalar AH olanlarda, plazma LPS konsantranyonunun normal hastalarınkinden üç kat fazla olduğunu bulmuştur. AH olanlarda, artmış plazma LPS konsantrasyonu, bağırsak bariyer fonksiyonunda bir bozukluğa ve bağırsak iltihaplanmasına ve geçirgenliğin artmasına işaret eder ve bu da bağırsak mikrobiyotasının AH’nin patofizyolojik sürece katılabileceğini önermektedir.

·       Bazı bakteri ve mantarlar amiloid salgılarlar ve bu da  ABeta proteininin dinamik dengesini bozar ve amiloid düzeylerinin artmasına neden olur. Bu da beyinde ABeta protein birikimine ve yüksek bir AH riskine neden olur

·       Serotoninde bilişsel işlev için çok önemlidir, serotoninin% 95’i bağırsaklarda sentezlenir ve bağırsak mikroorganizmaları serotonin sentezinde önemli bir rol oynamaktadır. Serotoninin ABeta plaklarının oluşumunu azaltabileceği ve dolayısıyla AH riskinide azaltabileceğini gösteren kanıtlar vardır

 

Lethe nehrine girenler kendi kaderlerini kendileri yaratmayı seçenlermiş ve onlar gerçekten de ölürmüş. Çünkü sonsuzluk sonluluk olmadan yaşanmazmış. Lethe nehrinin kenarında yaşayanlar ise kendilerini aslında olmayan kadere bıraktıkları için gerçek hayata hiç yaklaşamayanlarmış, onlar sonsuzluğu sonlu olmadan yaşamak isteyenlermiş ve korkmadıklarını söyledikleri halde kendilerinden en çok korkanlarmış…

 

Bir gün Lethe nehrinde gerçekten ölenler ile karşılaşmak dileğiyle…

 

 

 

 

Kaynaklar:

1.      Stafstrom CE, Rho JM. The ketogenic diet as a treatment paradigm for diverse neurological disorders. Front Pharmacol. 2012; 3(59): 1-5.

2.      Swaminath A, Jicha GA. Nutrition and prevention of alzheimer’s dementia. Front Aging Neuroscience. 2014; 6: 1-13.

3.      Yian G, Luchsinger JA, Stern Y, Scarmeas Y. Mediterranean diet, inflammatory and metabolic biomarkers and risk of alzheimer’s disease. J Alzheimers Dis. 2010; 22(2): 483-92.

4.      Fata GL, Weber P, Mohajeri MH. Effects of vitamin e on cognitive performance during ageing and in alzheimer’s disease. Nutrients. 2014; 6(12): 5453-72.

5.      Anand A, Patience A.A, Sharma N, Khurana N. The present and future of pharmacotherapy of Alzheimer’s disease: A comprehensive review. European Journal of Pharmacology 2017 815: 364–375

6.      Canbolat E, Yardımcı H. Alzheimer Hastalığı ve Koruyucu Besin Öğeleri. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2016; 6 (2): 139-145

7.      Solovyeva N, Drobyshevb E, Bjørklundc G, Dubrovskiia Y, Lysiukd R, Raymane MP. Selenium, selenoprotein P, and Alzheimer’s disease: is there a link?. Free Radical Biology and Medicine. 2018

8.      Fragaa VG, Graças Carvalhoa M, Caramellib P, Pires de Sousaa L, Braga Gomesa K. Resolution ofinflammation, n−3fattyacid supplementation and Alzheimer disease: A narrative review. Journal of Neuroimmunology 2017. 310: 111–119

9.      Schimidta HL, Garciab A, Martinsb A, Mello-Carpesb PB, Carpesa FB. Green tea supplementation produces better neuroprotective effects than red and black tea in Alzheimer-like rat model. Food Research International 2017. 100: 442–448

10.   Momtaz S, Hossani S, Khan F, Ziaee M, Abdollahi M. Cinnamon a promising prospect towards Alzheimer’ s disease. Pharmacological Researc 2018. 130: 241-258

11.   Pistollatoa F, Calderón Iglesiasa R, Ruiza R et al. Nutritional patterns associated with the maintenance of neurocognitive functions and the risk of dementia and Alzheimer’s disease: A focus on human studies. Pharmacological Research 2018. 131: 32–43

12.   Pala Kara Z, Öztürk N, Öztürk D, Okyar A. ABC Taşıyıcı Proteinleri: Sirkadiyan Ritimler ve Cinsiyete Bağlı Farklılıklar. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt: 3, Sayı: 1, 2013

13.   Alagöz A.N. Mikrobiyota ve Nörodejenerasyon. Journal of BSHR 2017;1(Special Issue):115-122

14.   Mancuso C, Santangelo R. Alzheimer’s disease and gut microbiota modifications: The long way between preclinical studies and clinical evidence. Pharmacological Research 2018. 129: 329-336


Eczacının Sesi


Son eklenen haberler

Yazilarin tüm hakki Eczacinin Sesi e-gazeteye aittir. Imzali yazilar, yazarlarinin görüs ve sorumlulugu altindadir. Eczacinin Sesi e-gazetenin adi kaynak gösterilmeksizin alinti yapilamaz.



Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi |
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim