Eczanelerin Itriyat Serüveni

Uzm.Ecz. Ebru CUMBUL yazdı

Son güncelleme: 12-02-2018

Ecz. Ebru Cumbul

Farmasötik Biyoteknoloji Bilim Uzmanı

 

Türk Dil Kurumu’na göre güzel kokular olarak tanımlanan ıtriyat; eczanelerde ilaç dışında satılan kişisel bakım ürünleridir. Yıllar geçtikçe tüm sektörlerde olduğu gibi ıtriyat sektöründe de değişimler oldu.

300 yıllık tarihi olan ve ilk üretildiği yıllarda kozmetikten ziyade tıbbi amaçla kullanılan kolonyayı önceleri eczanelerimizde hazırlardık. Bayramlarda kolonya şişesini alan insanlar eczanelerde sıraya girerlerdi. Şişeler çok kıymetliydi, içindeki kolonyadan; günümüzde ise durum tersine döndü, içeriği daha değerli şişesinden…  Ve eczane dışında neredeyse tüm mağazalarda kolonya var. Itriyattaki değişim de böyle oldu ve biz buna ayak uyduramadık. Bırakın kişisel bakım ürünlerini hatta ilaçları bile kaybedecek duruma geldik.

 

Itriyat kimilerini ünlü ve zengin yaparak bir marka yaratabilir. 1900’lü yılların başından itibaren yaklaşık 80 yıl, losyon, parfüm ve kolonya denildiğinde ilk akla gelen isimlerden olan Evliyazade Nureddin, uluslararası alanda da birçok altın madalya almıştır. Avrupa tarzı kolonya ve parfüm üretirken, yabancı formülleri tekrarlamak yerine bunları geliştirip, özgün kokular meydana getiriyor. Başarısının sırrı budur. 1920-1930’lu yıllar arasında,78 çeşit ürün yelpazesi var. 1950’li yıllarda oğlu eczacı Sadeddin Evliyazade tarafından yönetilen firma Itriyat alanında eczane bünyesinde sadece kolonya üretimini devam ettirmiştir(1).

Yakın zamanda Ankara’da 1919 yılında Hüseyin Hüsnü Sarı tarafından kurulan ve ‘’Atatürk’ün Eczanesi’’ olarak bilinen 99 yıllık İstanbul Eczanesi kapandı. Atatürk ve diğer meclis üyeleri alışverişlerini bu eczaneden yapıyor ve her ayın sonunda maaşlarını aldıktan sonra ödeme yapıyorlar. Şimdi Türk Eczacılar Birliği müzesinde muhafaza edilen veresiye defterinin sayfalarında görüldüğü üzere, Atatürk o devirde kişisel bakımına özen gösteren bir liderdir.

 

Atatürk’ün sıkça kullandığı kişisel bakım ürünleri vazelin naturel, talk pudrası, tırnak cilası, gliserin, kolonya, tokalon yağlı krem(2).

Herkes iyi görünmek ister ve kendine özel ürünler ister.

Bizim önemsemediğimiz ya da gözden kaçırdığımız ıtriyat pazarında büyük marketler, uluslararası zincirlerin kişisel bakım mağazaları, internet satışları sektöre egemen olmuştur. Bugün Türkiye de saç bakım, cilt bakım, parfüm, makyaj, deodorant gibi kategorilerden oluşan kozmetik pazarı 2016 rakamları ile 8,6 milyar tl’yi geçmiştir. Endüstrilerde görülen globalleşme, bütün işletmeleri iç ve dış pazarlarda karşı karşıya getirmiştir. Türkiye yerli ve yabancı markalar için hızlı büyüyen bir pazar olurken zincir mağazaların sayısı da hızla artmaktadır.

Alanımızda rakipsiz kaldığımız günler çok geride kaldı. Ulusal ve uluslararası perakende devleri Türkiye’de kozmetik için büyük reyonlar oluşturdular. Türkiye pazarına ilk giren global marka Watsons’ın 70’den fazla şehirde 280 üzerinde mağazası var. Yerli kişisel bakım ve kozmetik marketi olan Gratis’in 76 ilde 500’ün üzerinde mağazası var. Bir Alman markası olan Rossmann 2017 Aralık ayında 89 mağazaya ulaştı. 2000 yılından beri Türkiye’de faaliyet gösteren Yves Rocher 156’dan fazla mağazaya sahip, Koton, Defacto, H&M gibi perakende zincirleri de kozmetik reyonları açmakta ve bu alanlar gün geçtikçe büyümektedir.

 

 

Bugün kozmetik perakendeciliğinde 20 marka 2000 civarında mağaza bulunmaktadır.  Araştırmalar gelecek 5 yıl içerisinde küresel güzellik ve kozmetik sektörünün ortalama %7 büyüyeceğini göstermektedir. Türkiye ve gelişmekte olan ülkeler için bu oran %15 olarak hesaplanmaktadır(3).

Bir yandan hızla mağazalaşan zincirler diğer yandan e-ticaret kanallarını da güçlendirmek için yatırım yapmaktadırlar.

 

Eskiden eczaneden alınan kişisel bakım ve kozmetik ürünleri artık başka kanallara kaymış durumda!

Eczanelerin temel alışveriş kurallarına göre dizayn edilmemesi, yeterince ürün çeşidinin bulunmayışı, kategori ve sergileme alanlarının yetersizliği, hesaplı alışverişin olmayışı, yetkin eleman eksikliği vb nedenler de bizim sektördeki payımızın azalmasına sebep olmuştur.

Yapılan araştırmalar internet üzerinden satın almalar artsa bile kişilerin mağazadan deneyimleyerek alışveriş yapmayı tercih ettiklerini de ortaya koymaktadır.

Itriyatı eczanelerimizde yeniden konumlandırarak, yer açarak sahip çıkmalıyız.

Eczanelerimizde hasta-müşteri danışmanlığımız ile güvenilir bir tercih olma avantajına sahibiz. Eczanemizi tercih eden hasta veya tüketici grubunun yaş aralığı, sosyo-kültürel ve ekonomik özellikleri, kronik hastalıkları ve buna bağlı gelişen sekonder ihtiyaçlarını tespit edebilir ve rakiplerimize göre farklı üstünlük alanları yaratabiliriz. Kişisel bakım ürünlerinde ürün özellikleri, etkileri, kullanım şekli hakkında en doğru bilgiyi eczanelerimizde verebiliriz. Bu yüzden sattığımız ürünler hakkında bizim ve teknisyenlerimizin ürünlerin özelliklerini, güçlü, zayıf yönlerini ve faydalarını çok iyi kavramış olmaları gerekir.

Eczanelerimizi temel alışveriş kurallarına göre dizayn etmeli, kategori-raf düzenlemeleri, sergileme alanı gibi konulara önem vermeliyiz. Gerekirse bu konularda danışmanlık alabiliriz.

Itriyat Ürün Katagorileri

 *Ağız - diş sağlığı ürünleri

*Hamile-anne-bebek-çocuk ürünleri

*İlk yardımda kullanılan ürünler

*Kişisel hijyen ürünleri

*Saç bakım ürünleri

*Cilt bakım ürünleri

*Cinsel sağlık ürünleri

olarak sınıflandırabiliriz.

Her Eczanede Bulunması Gereken Ürünler Nelerdir?

Her bölgenin sosyo-ekonomik kültürel alışkanlığına; hasta ve müşteri kitlemize göre değişmekle birlikte otc, medikal, ağız bakım, anne bebek ürünleri(bebek maması, bebek şampuanı, pişik kremi, bebek losyonu, pudra, kolonyalar, deodorant, antiperspirant, parfüm, oje, aseton, prezervatif, şampuan, saç kremi, diş fırçaları, macunlar, ağız gargaraları, sargı bezleri, maske eldiven vs ) gruplarından istenildiği kadar çeşit yapılmalıdır.

Ne Kadar Stok ve Ürün Çeşidi Bulundurmalıyız?

Ürünlerin satış devir hızına, miadına göre; ıtriyat ürün çeşidi ve stok bulundurmak gerekir.  Alınan avantaja göre değişmekle birlikte 2-3 aylık stoklu ürün alınmalıdır. Bir üründen çok miktarda almak yerine, yeni ürünler eczaneye konulmalıdır.

 Önümüzdeki günlerde ecza depolarının düzenlediği ıtriyat fuarları var. Fuarlar çeşitli ürünleri aynı anda görmek, uygun alım koşullarını değerlendirmek, yeni ürünler tanımak, bilgi alışverişinde bulunmak açısından avantajlı.

Fiyatlandırma Nasıl Olmalı?

Bebek maması, prezervatif, diş macunu gibi marketlerde ve mağazalarda satılan ürünlerde pazar araştırması yapmak gerekir. Daha düşük kar oranları ile daha fazla satışı hedeflemeliyiz. Ürünlerin altına mutlaka fiyat yazmalıyız. Yapılan araştırmalarda ilk mamaların eczaneden alındığı, sonradan market tercih edildiği saptanmıştır. Bebeği siz büyütmek istiyorsanız, danışmanlığınız yanında fiyat politikanızı belirlemelisiniz.

Hangi Kalitedeki Ürünler Eczanemizde Bulunmalı?

 Eczacının güvendiği, arkasında durabileceği, danışmanlık alabileceği, içeriğinden emin olduğu ürünleri satışa sunmalıyız. Binlerce çeşit merdiven altı diyebileceğimiz, ürün kirliliği içinde titizlikle davranmalıyız.

Sağlığın tamamlayıcı faktörleri olan kişisel bakım ürünleri mutlaka eczanelerimizde yer almalıdır.     

Unutmayalım ki, gelişmelere ayak uydurabilen, değişime açık olanlar gelecekte devamlılıklarını sürdürebileceklerdir.

 

 

1)      Gülderen Bölük dosya/röportaj, 29 Nisan 2013

2)    Hürriyet, 7 Ocak 2018

       3)     Economist, 18 Eylül 2016


Eczacının Sesi/ Farmazi Akademi


Son eklenen haberler

Yazilarin tüm hakki Eczacinin Sesi e-gazeteye aittir. Imzali yazilar, yazarlarinin görüs ve sorumlulugu altindadir. Eczacinin Sesi e-gazetenin adi kaynak gösterilmeksizin alinti yapilamaz.



Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi |
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim